جراحی سرطان پستان

یکی از اساسی ترین بیماری های مربوط به خانم ها که به وجود آوردنده ی مشکلات جدی می شود بیماری های پستان به خصوص نوع سرطانی آن می باشد.

سالانه حدود 10000 خانم ایرانی بین سنین 17 تا 80 سال به سرطان پستان مبتلا می شوند.

یکی از راههای تشخیص زودرس این بیماری داشتن دانش کافی و آگاهی لازم از چگونگی عوامل به وجودآورنده، راههای تشخیص درست، معاینات ماهیانه است که کمک فراوانی به حفظ سلامتی و افزایش طول عمر می کند.

آناتومی پستان:

بخش اصلی آن را بافت چربی، بافت کششی همراه با رشته های الاستیک تشکیل می دهد هر پستان حاوی بخشی به نام لوب که هر کدام از آنها از لوبولهای کوچکتر و آنها نیز از هزاران لوبول ریز تشکیل می شوند که در آنها شیر تولید می شود

غدد شیری به جز دوران بارداری و شیردهی در مرحله inactive یا غیر فعال می باشند.

اندازه پستان در خانم ها بسته به میزان بافت چربی متفاوت است و در کل پستانهای طبیعی دارای اندازه های کوچک، بزرگ و گاهی افتاده و نامتقارن هستند که پستان نامتقارن در خانمها رایج می باشد.

البته اندازه ی پستانها در دوران حاملگی و شیردهی و سیکل ماهانه متفاوت است.

چه علائمی می تواند احتمال وجود سرطان باشد:

علائم کمک کننده به خانمها در تشخیص احتمالی وجود سرطان شامل:

ماستالژی یا درد پستان: یک مشکل شایع در بین خانمها محسوب می شود به طوریکه از هر 10 خانم 7 نفر این درد را تجربه می کنند.

این دردها در سرتاسر دوران قاعدگی امری طبیعی محسوب می شود.

اما اینکه درد پستان بتواند به تنهایی نشان وجود سرطان سینه باشد خیلی کم و تنها بین 2 تا 7 درصد این اتفاق رخ می دهد.

ترشحات پستان:

بیش از نیمی از خانمها در طول زندگی خود با این مشکل مواجه می شوند که ترشحاتی از پستان آنها خارج می شود حال اینکه آیا این ترشحات نشانه از بروز سرطان سینه باشد بسته به رنگ و نوع ترشح (شیری، خاکستری، زرد و آبکی، خونی و خون آبه ای، سبز، قهوه ای، درگیری یک یا هر دو پستان، خروج خودبه خودی ترشح بدون آنکه پستان لمس شود) دارد.

برای مثال ترشحات شیری رنگ به دلیل افزایش هورمونی به نام پرولاکتین می باشد این هورمون موجب افزایش شیر در طی دوران بارداری و شیردهی می شود از عوامل افزایش این هورمون را می توان به تحریکات نوک پستان، ضربات به قفسه ی سینه و مصرف برخی از داروها مانند ضد فشار خون، ضد بارداری… دانست.

در نتیجه وجود این ترشحات علائم جدی و خطرناک در بروز سرطان پستان نمی باشد.

اما یکی از راههای ارزیابی در وجود سرطان سینه وجود ترشحات خونی و خون آبه ای و هم چنان ترشحات آبکی زرد و شفاف است البته این نوع ترشحات در اغلب موارد وجود یک تومور و بیماری خوش خیم محسوب می شود اما از سایر ترشحات از اهمیت بالاتری برخورداری می باشند و نیاز به بررسی دقیق دارد.

به طور کلی اگر این نوع از ترشحات در سنین بالاتر  و به صورت خودبه خودی باشد حائز اهمیت و نیاز به بررسی دقیقتری دارد.

توده یا تومور:

شایع ترین علامت سرطان پستان وجود توده ی بدون درد که در بیشتر مواقع توسط خود بیمار به صورت اتفاقی و یا معاینه ماهیانه کشف می شود، است.

تومورها می توانند از نوع بدخیم و یا خوش خیم باشند

اگر توده دارای قوام سخت و سفت که با لمس کردن آن جابه جا نشده و حالت چسبنده به بافت داشته باشد مشکوک به سرطان می باشد هم چنین تغییرات پوست پستان نظیر فرورفتگی در نوک پستات و یا کشیدگی پوست هم ناشی از سرطان سینه می باشد.

غدد لنفاوی:

غدد یا گره های لنفاوی بخشی از سیستم ایمنی بدن می باشند این غدد تقریبا در همه جا و در سرتاسر بدن وجود دارند

در نتیجه هر سرطانی مانند ریه، معده، تخمدان… با گسترش به غدد لنفاوی حمله کرده و آنها را نیز درگیر می کنند و چون غدد لنفاوی در سرتاسر بدن و توسط سیستم گردش خون حرکت می کنند باعث به وجود آمدن متاستاز می شوند

پس نتیجه می گیریم غدد لنفاوی در سرطان بخش خیلی مهم محسوب می شوند و در سرطان پستان هم این غدد مربوطه در زیر بغل وجود داشته و مورد هجوم قرار می گیرند در نتیجه در جراحی های سرطان که در (بخش های بعد صحبت می شود) جراح در صورت وجود غدد لنفاوی مثبت آنها را نیز برمی دارد.

چگونگی تشخیص وجود سرطان پستان:

3 روش برای اینکار وجود دارد.

الف.خودآزمایی(معاینه ماهیانه خود فرد): این خودآزمایی شامل نگاه کردن و لمس کردن می باشد

سرطان پستان در برخی از موارد باعث تغییر در ظاهر پستان از جمله فرورفتگی و پوسته پوسته شدن نوک پستان، انحراف، قرمزی یا زخم می شود

نگاه کردن به 3 روش زیر می تواند کمک کننده به تشخیص آن باشد:

1.ابتدا دست ها صاف در 2 طرف بدن قرار گرفته و به پستان نگاه کنید

2.دست ها به صورت صاف و کشیده به سمت بالا قرار گرفته و نگاه کنید

3.دست ها را در 2 طرف کمر و به پهلوها فشار وارد کنید و نگاه کنید

لمس کردن از نقطه نظر وجود توده، فرورفتگی در نوک و هرگونه تغییرات گفته شده انجام می شود که به وسیله قسمت انتهایی بند آخر 3 انگشت میانی دست ( نه نوک انگشتان) صورت می گیرد

لمس باید در کل پستان به صورت چرخشی انجام شود و به صورت دایره از اطراف تا نوک پستان معاینه شود هم چنین باید تا ناحیه زیر بغل و گودی آن هم انجام شود.

ب.معاینه توسط پزشک که باید در 3 سال یکبار در خانمهای 25 تا 40 سال صورت بگیرد.

ج.ماموگرافی: عکس برداری از پستان توسط اشعه ایکس      اگر خانمی هیچگونه علامت خطرناکی نداشته باشد اولین ماموگرافی آن باید در سن 35 سالگی و از سن 40 تا 50 سالگی هر یک تا 3 سال این کار انجام شود و 50 سالگی به بالا توصیه می شود معاینات به صورت سالیانه صورت گیرد.

در هر کدام از معاینات گفته شده اگر فرد در معرض عوامل خطرساز مانند سابقه سرطان در اقوام درجه یک، سن اولیه ی زایمان بالالی 30 سال، بلوغ زودرس و یا یائسگی دیررس باشد توصیه می شود حتما معانیه توسط پزشک هر 6 ماه یکبار و ماموگرافی هرساله انجام شود.

ماموگرافی هم نمی تواند روش قطعی در پاسخ به سوال که فرد سرطان دارد باشد اذا پس از اینکه در معاینه ی ماموگرافی پزشک با مورد مشکوکی مواجه شود بیمار را برای انجام آزمایش بیوپسی می فرستد.

چگونگی جراحی و درمان سرطان سینه:

پس از اینکه در آزمایش بیوپسی وجود سرطان تشخیص داده شود انواع جراحی بسته به شرایط متفاوت است:

اما همانطور که قبلا گفته شد وقتی صحبت از وجود تومور در پستان می شود به 2 چیز همواره باید توجه داشت تومور و بافت اطراف آن و دومی غدد لنفاوی زیر بغل که بر اساس آنچه قبلا گفته شده نقش مهمی را دارد

امروزه انواع مختلفی از جراحی سرطان پستان وجود دارد که شامل:

1.ماستکتومی رادیکال وسیع:

این عمل زمانی انجام می گیرد که تومور پیشرفت وسیعی داشته و به بافتهای مجاور مانند جدار قفسه ی سینه حمله می کند و هم چنین بیمار به انواع شیمی درمانی و رادیوتراپی (پرتودرمانی) پاسخ نداده باشد که شامل برداشتن کل پستان به همراه غدد لنفاوی زیر بغل و هم چنین عضلات قفسه ی سینه که در زیر پستان قرار گرفته است.

اصطلاح جراحی رادیکال: به فرآیندی گویند که در طی آن تومور، بافت اطراف آن و هم چنین غدد لنفاوی خوشه ای برداشته می شود.

2.ماستکتومی رادیکال تعدیل شده:

این روش جراحی رایج ترین و استانداردترین روش جراحی سرطان پستان طی سالیان گذشته تا به امروز بوده است.

در این روش کل پستان (بافت، نوک، هاله ی اطراف نوک و پوست پستان) و هم چنین غدد لنفاوی زیربغل برداشته شده اما عضلات جدار سینه باقی می مانند

اما برای بیمارانی که بیماری آنها زود تشخیص داده شده روش های بهتری هم وجود دارد.

اما چه بیمارانی کاندید این عمل می باشند:

_ افرادی که دارای چندین تومور در یک پستان می باشند زیرا در این صورت نمی توان پستان را حفظ کرد و باید کامل برداشته شود.

_ بیمارانی که امکان انجام رادیوتراپی در آنها وجود ندارد (حامله بودن بیمار)

3.ماستکتومی ساده:

در این روش کل بافت پستان برداشته شده اما عضلات قفسه ی سینه و هم چنین غدد لنفاوی زیر بغل دست نخورده باقی می مانند

این روش مخصوص تومورهای خوش خیم یا غیر مهاجم می باشد

4.لامپکتومی:

در این روش کل پستان برداشته نمی شود بلکه بافت سرطانی به همراه قسمتی از بافت سالم اطراف آن برادشته شده تا این اطمینان را به جراح بدهد که هیچ بقایایی از بافت سرطانی وجود نخواهد داشت این روش جراحی را جراحی 4/1 پستان نیز می گویند

پس از این عمل انجام رادیوتراپی لازم می باشد.

در جراحی سرطان پستان در درجه اول درمان بیماری به حفظ زیبایی ارجعیت دارد

اما در جراحی های انکوپلاستیک به این صورت است که در مواردی که توده سرطانی بزرگ و قسمت داخلی و یا تحتانی پستان قرار گرفته و یا اندازه پستان بیمار کوچک باشد در این صورت ممکن است عمل جراحی صورت گرفته فرم ظاهر نامناسبی را برای بیمار به وجود بیاورد در نتیجه در این جراحی با برداشتن توده یا بافت سرطانی به همراه حاشیه ای از بافت سالم و سپس شکل دهی مجدد به پستان فرم و ظاهری مناسبتر را فراهم می آورد.

در حقیقت این روش شامل جراحی سرطان به همراه تکنیک های جراحی پلاستیک می باشد.